GS Stephen Walt của Trường Kennedy, ĐH Harvard sẽ sang Việt Nam dự lễ công bố 500 Doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam vào ngày 15 tháng 1 năm 2011 tới.

Chuyên mục Blog của tờ Chính sách Đối Ngoại (Foreign Policy) của Mỹ tập hợp khá nhiều cây bút tên tuổi, trong đó có Stephen Walt, Giáo sư môn Quan hệ Quốc tế, trường Hành Chính Kennedy, Đại học Harvard. Ông từng đóng vai trò Giám đốc học thuật cho Trường Kennedy của Harvard từ năm 2002 đến 2006.

Vài nét về GS Walt

GS Stephen Walt tốt nghiệp Đại học tại trường Stanford và nhận bằng tiến sỹ về khoa học chính trị tại Đại học Carlifornia, Berkeley. Ông đã phát triển lý thuyết về “Sự cân bằng của các mối đe dọa”, trong đó Walt định nghĩa các mối đe doạ theo các khía cạnh quyền lực tổng hợp, sự gần gũi địa lý, quyền lực tấn công, ý đồ xâm lược.

Gần đây, GS Walt gây sự chú ý lớn của giới truyền thông thế giới khi viết chung một bài báo sau này phát triển thành cuốn sách với GS John Mearsheimer, cuốn sách có nhan đề “Nhóm vận động hành lang của Israel và Chính sách đối ngoại của Mỹ”.

Cuốn sách này phân tích những khía cạnh tiêu cực của “quyền lực siêu việt của Nhóm vận động hành lang Israel”. Nhóm vận động hành lang được định nghĩa là “một liên minh lỏng lẻo giữa các cá nhân và tổ chức hoạt động tích cực để thúc đẩy chính sách đối ngoại của Mỹ theo hướng có lợi cho Isreal”.

Không chỉ dạy tại Harvard, Stephen Walt còn là học giả mời tại Viện Brookings, tư vấn cho Viện Phân tích Quốc phòng Hoa Kỳ, Trung tâm phân tích Hải Quân Hoa Kỳ, Trường Quan hệ Quốc tế S.Rajaratman của Singapore.

Hiện thực trong thời lý tưởng

GS Walt còn nổi tiếng với vai trò thành viên Ban biên tập tờ Chính sách Đối ngoại của Mỹ. Nhờ tờ báo, ông thể hiện quan điểm của mình và là một trong những học giả có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, nổi tiếng với chủ nghĩa hiện thực phòng thủ.

Trong quan hệ quốc tế học hiện đại, có hai trường phái lớn với nhiều điểm đối lập nhau.

Trường phái lý tưởng cho rằng thế giới đang tiến tới một hệ thống hợp tác nhiều hơn, phụ thuộc lẫn nhau nhiều hơn. Sự gắn kết đan xen lợi ích sẽ ngăn ngừa chiến tranh, giảm thiểu khả năng xung đột.

Trường phái hiện thực cho rằng các quốc gia vẫn tìm cách tối đa hóa lợi ích của mình bằng cách xâm phạm lợi ích của quốc gia khác. Khả năng xung đột vẫn tiềm tàng chừng nào yếu tố lợi ích vẫn chi phối quan hệ quốc tế.

Mặc dù bối cảnh thế giới hậu chiến tranh lạnh có vẻ như đang ủng hộ cho trường phái lý tưởng, GS Stephen Walt vẫn là người tin vào lý thuyết hiện thực trong quan hệ quốc tế. Chính vì thế, tờ Chính sách đối ngoại gọi ông là “nhà hiện thực trong thời đại lý tưởng.”

Quan điểm hiện thực của Stephen Walt thể hiện khá rõ trong nhiều nhận định của ông liên quan tới các vấn đề quốc tế nóng bỏng hiện nay.

Vấn đề CHDCND Triều Tiên là một ví dụ. Trước những động thái căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, GS Walt trực tiếp đưa ra những giải pháp hết sức hiện thực chủ nghĩa: Mỹ và Trung Quốc nên họp kín để quyết định vấn đề Triều Tiên.

Ông viết: “Tôi đã đề xướng tổ chức thảo luận kín với Trung Quốc để bàn cách giải quyết toàn bộ vấn đề gai góc liên quan tới môi trường hậu Kim Jong Il và triển vọng thống nhất”.

Trong bối cảnh quan hệ quốc tế theo xu hướng đa phương, những quan điểm không úp mở, tính toán thẳng lợi ích của các siêu cường như trên của Walt được coi là khá “sốc” với ngay cả chính giới Hoa Kỳ.

Tuy vậy, những góc nhìn trực diện, gai góc và mạnh mẽ lại làm nên tên tuổi của Stephen Walt, khiến người khác phải lắng nghe mỗi khi ông lên tiếng.

VEF.VN