Một chính sách riêng cho sự phát triển đặc thù của doanh nghiệp xã hội là cần thiết và sẽ giải quyết được tình trạng “phát triển tự phát” của các doanh nghiệp này.

Mới đây, tại Hà Nội, Hội đồng Anh phối hợp với CIEM và Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phục vụ cộng đồng (CSIP) tổ chức công bố Báo cáo nghiên cứu “Doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam – Khái niệm, bối cảnh và chính sách”.

Theo TS. Nguyễn Đình Cung, đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam về mô hình doanh nghiệp xã hội. Nghiên cứu một mặt tác động đến nhận thức của xã hội, mặt khác cũng là dịp để các nhà hoạch định chính sách có những tài liệu nghiên cứu đầu tiên để có thể đưa ra những chính sách trong tương lai, tạo tiền đề cho sự phát triển các doanh nghiệp xã hội tại Việt Nam.

Các doanh nghiệp xã hội thường đi vào khai thác thị trường ngách, sáng tạo những sản phẩm mới, tạo lập thị trường mới, đáp ứng nhu cầu của các đối tượng gặp hoàn cảnh khó khăn trong xã hội. Mô hình doanh nghiệp xã hội, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, sẽ dung hòa được mục tiêu phát triển xã hội bền vững và thử thách khắc nghiệt của thị trường.

Được coi là doanh nghiệp xã hội, hơn 10 năm qua, Công ty TNHH Tò he hoạt động chủ yếu với các sản phẩm thời trang dựa trên sáng tạo của những trẻ em nghèo có hoàn cảnh khó khăn. Theo đánh giá của bà Phạm Thị Ngân, Giám đốc Công ty, doanh nghiệp này đang phải vật lộn với nhiều khó khăn để tồn tại và phát triển.

“Khi tham gia hoạt động kinh doanh, những doanh nghiệp xã hội đôi khi bị đánh giá là mang tính vụ lợi, phản cảm, mục đích không rõ ràng. Xã hội thường nhận thức là doanh nghiệp chỉ nghĩ đến lợi nhuận. Do vậy, sự hợp tác của các bên với chúng tôi thường khá dè dặt”, bà Ngân nói.

Bà Ngân cho rằng, điều mà hầu hết các doanh nghiệp xã hội mong đợi là có một cơ chế chính sách riêng, được hưởng những ưu đãi nhất định ngay từ khi đăng ký kinh doanh, vì đây là loại hình doanh nghiệp mang tính đặc thù, tập trung vào hỗ trợ cộng đồng và xã hội phát triển bền vững, thay vì tối đa hóa lợi nhuận như các doanh nghiệp thông thường.

Tại Việt Nam, KOTO Interrnational, Trung tâm Sao Mai, Công ty Phân bón Bảo Lâm, doanh nghiệp xã hội EcoLife là các điển hình về mô hình doanh nghiệp xã hội. Trong đó, KOTO Interrnational là doanh nghiệp tuyển chọn và đào tạo nghề nhà hàng khách sạn cho trẻ em lang thang đường phố. Trung tâm Sao Mai được biết đến là một tổ chức xã hội phi lợi nhuận cung cấp dịch vụ tư vấn, phát hiện, can thiệp sớm và chăm sóc trẻ khuyết tật trí tuệ và trẻ tự kỷ.

Còn Công ty Phân bón Bảo Lâm có sáng kiến thu gom rác thải để sản xuất phân bón vi sinh, giúp giảm ô nhiễm môi trường, tạo công ăn việc làm cho người dân và phát triển kinh tế. Ecolife là doanh nghiệp xã hội thúc đẩy việc bảo vệ môi trường biển trong lành và cải thiện đời sống người dân ven biển thông qua các hoạt động đầu tư xã hội và kinh doanh dịch vụ sinh thái biển và ven biển có sự tham gia của cộng đồng.

Từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp mình, bà Nguyễn Thu Hà, Phó giám đốc Koto Hà Nội cho rằng, vai trò của doanh nhân xã hội là đưa ra sản phẩm và giải pháp giải quyết những vấn đề bức thiết mà cộng đồng đang đối mặt, những vấn đề đang làm nghèo cộng đồng của chúng ta.

Điều này càng đặc biệt ý nghĩa khi số người nghèo tại Việt Nam ước tính lên tới hơn 10 triệu người và khoảng 5 triệu người đang ở ngưỡng cận nghèo hoặc có nguy cơ tái nghèo. Theo đó, Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức trong việc tạo lập sinh kế bền vững cho đối tượng này.

Theo Hội đồng Anh, hiện có khoảng 55.000 doanh nghiệp xã hội đang hoạt động tại Anh, tạo việc làm cho gần 500.000 lao động, với sự tham gia của 300.000 tình nguyện viên và hàng năm đóng góp 8,4 tỷ bảng vào GDP.

(Nguồn Baodautu.vn)